Pieczęć większa litewska Zygmunta I, króla polskiego, wielkiego księcia litewskiego.
Po śmierci Aleksandra Jagiellończyka jego brat Zygmunt I, jeszcze przed koronacją na króla polskiego, został wybrany 20 X 1506 r. wielkim księciem Litwy. Kazał wówczas sporządzić dwie pieczęcie litewskie, większą i mniejszą. Pieczęć większa litewska, na której – analogicznie do pieczęci wielkich koronnych – występował wieniec herbów ziemskich, powtarzała schemat sfragistyczny ukształtowany w czasach Aleksandra. Ten rodzaj pieczęci był przeznaczony do uwierzytelniania dokumentów królewskich wystawianych w sprawach dotyczących Wielkiego Księstwa Litewskiego. Typariuszem służących do wykonywania odcisków pieczęci zarządzał kanclerz wielki litewski. W okresie używania tej pieczęci przez Zygmunta I urząd kanclerza Wielkiego Księstwa Litewskiego pełnili: Mikołaj Radziwiłł, Mikołaj Mikołajowicz Radziwiłł oraz Olbracht Marcinowicz Gasztołd. Chociaż osobne sigilla dla Wielkiego Księstwa Litewskiego z Pogonią mieli już Kazimierz Jagiellończyk i Aleksander to jednak dopiero Zygmunt I wprowadził odrębną pieczęć większą litewską z wyobrażeniem Pogoni w otoku pięciu herbów, z których dwa były królewskie rodowe i trzy ziemskie.
Pieczęć większa litewska przedstawia w środku pola okrąg, w którym umieszczono tarczę z herbem Pogoń, a ponad tarczą banderolę z literami S M D L [Sigismundus Magnus Dux Lithuaniae (Zygmunt Wielki Książę Litwy)]. Wokół tarczy rozmieszczono pięć herbów, dwa rodowe i trzy ziemskie. Do herbów odnoszą się napisy na wstęgach oplatających tarcze: PATERNUM pod Orłem i MATERNUM pod herbem austriackim. W dalszej kolejności umieszczono tarczę z wyobrażeniem Anioła i podpis KIOVIENS, po przeciwnej stronie Krzyż równoramienny i napis VIOLINSE, a u dołu wspiętego Niedźwiedzia w obroży na szyi z napisem SMOLNE. Napisy objaśniające herby uzupełniają tytulaturę litewską Zygmunta I w legendzie tej pieczęci, która została wykonana kapitałą protorenesansową w brzmieniu: SIGISMUNDUS DEI GRATIA MAGNUS DVX LITHWANIE RVSSIE SAMOGITHIE ET C(ETERA) (Zygmunt z Bożej łaski wielki książę Litwy, Rusi, Żmudzi itd.).![]() |
Dieses Werk ist gemeinfrei, weil seine urheberrechtliche Schutzfrist abgelaufen ist. ![]() |
Es wurde festgestellt, dass diese Datei frei von bekannten Beschränkungen durch das Urheberrecht ist, alle verbundenen und verwandten Rechte eingeschlossen. |
Relevante Bilder
Relevante Artikel
Wappen LitauensDas Wappen Litauens trägt den Namen Vytis, übertragen aus dem Altostslawischen Begriff Vityaz für ‚der tapfere weiße Ritter‘. Seit dem frühen 15. Jahrhundert ist es das offizielle Wappen Litauens. Es ist auch unter den Namen Waykimas und Pagaunė im Litauischen sowie Pogoń, Pogonia und Погоня im Polnischen, Belarussischen und Ruthenischen bekannt. Historisch wird es im Litauischen ferner als raitas senovės karžygys ‚berittener epischer Held der alten Zeit‘ sowie in der Heraldik als raitas valdovas ‚berittener Souverän‘ bezeichnet. .. weiterlesen